Suïcidepreventieweek niet op de agenda bij de meeste gemeenten

REGIO – De nummer één doodsoorzaak bij jongeren tussen de 10 en 30 jaar is in Nederland zelfdoding. Van 7 tot en met 13 september is het wereldsuïcidepreventieweek om hierbij stil te staan. Alleen Tynaarlo doet er iets mee. Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe laten het afweten.

In meerdere gemeenten in Nederland ligt al een suïcidepreventieplan. Ook heeft het gros van de Nederlandse gemeentes een statement naar buiten gebracht of een reminder van hulpmiddelen gepubliceerd naar aanleiding van suïcidepreventieweek.

Bij Midden-Drenthe, Assen, Aa en Hunze en Tynaarlo blijven deze statements of acties uit. Wel steunt Tynaarlo een initiatief vanuit de inwoners waar een ‘IKZIEJE’-bankje komt. In Midden-Drenthe hangen sinds mei 113-plakaten in het dorp Smilde.

“Het is toch belangrijk dat gemeentes van zich laten horen deze week. Het is een moeilijk onderwerp om over te praten. Maar praten is het begin van verandering”, laat Stichting 113 weten aan MAAT. Als gemeentes expliciet steun tonen deze week, draagt dat bij aan suïcidepreventie bespreekbaar maken en het doorbreken van taboes, volgens 113.

Op vragen van MAAT over waarom ze geen statement of initiatief hebben genomen rondom suïcidepreventieweek, zijn de gemeentes Aa en Hunze en Assen niet ingegaan. Ook over hoe het staat met het suïcidepreventiebeleid, hebben alleen Tynaarlo en Midden-Drenthe de vragen beantwoord.

Bankje in Tynaarlo

Tynaarlo heeft een klein initiatief. Daar komt het eerste ‘IKZIEJE’-bankje van de gemeente. Een initiatief vanuit de familie van Danny uit Vries, die eerder dit jaar overleed door zelfdoding. Het bankje wordt zaterdag onthuld.

Volgens een woordvoerder van gemeente Tynaarlo is suïcidepreventie sinds 2024 onder de aandacht bij hen. Zo zou de gemeente structureel zijn gaan investeren in mentale weerbaarheid en vroege signalering. Daarom zien ze geen reden om een extra statement te maken in de actieweek.

Wet integrale suïcidepreventie

Momenteel schrijven de gemeentes nog aan hun suïcidepreventieplan. Dit moet volgens de op 1 januari aangenomen wet ‘integrale suïcidepreventie‘. Deze verplicht alle gemeenten in Nederland een suïcidepreventieplan aan te leveren voor de start van volgend kalenderjaar. Een aantal gemeentes hadden dit al. De gemeentes in Noord- en Midden-Drenthe echter niet.

Aan het beleid rondom suïcidepreventie wordt nu nog hard gewerkt, zegt de gemeente Tynaarlo. “Het moet duidelijk zijn wie welke rol en verantwoordelijkheid heeft.” Hoe de keten van het maatschappelijk middenveld ingezet kan worden, is niet eerder in beeld gebracht.

Ook bij Midden-Drenthe boeken ze vooruitgang. Zo ligt er een concreet plan om zogeheten ‘gatekeepers trainingen‘ van stichting 113 op te pakken, laat de gemeente weten. Met dit soort trainingen kunnen deelnemers leren signalen van suïcidaliteit op te vangen.

Stichting 113 vertelt aan MAAT waarom het belangrijk is dat gemeenten vanaf nu een plan op papier moeten hebben: “Het is belangrijk dat suïcidepreventie door het gehele maatschappelijk middenveld wordt gedragen. Het is meer dan alleen de GGZ, maar ook bijvoorbeeld de voetbalclub.”

Mentale gezondheid onderbelicht in Drenthe

Dat de gemeentes geen statement naar buiten brengen of zelf actie ondernemen, is opvallend te noemen. Juist omdat deze een bovengemiddelde agrarische bevolking hebben. Mensen die werkzaam zijn in de agrarische sector hebben een van de hoogste risico’s op zelfdoding in Nederland, volgens cijfers van het CBS.

Volgens Stichting 113 komt zelfdoding bij agrariërs zoveel voor door de constante werkdruk en veranderende regelgeving. Daarnaast is er ook geen cultuur onder hen waar makkelijk gepraat wordt over zelfdoding en mentale gezondheid.

Iedere week sterft iemand in Drenthe door zelfdoding. Vooral mannen zijn hierbij oververtegenwoordigd. Ruim zeventig procent van alle slachtoffers is man. Ook stijgt het aantal zelfdodingen onder jongeren nog ieder jaar.