ASSEN/ANNEN – Een ernstig uitgedroogde kat en twee dode cavia’s zijn woensdag aangetroffen in een vervuilde woning in Assen. De Landelijke Inspectiedienst Dierenwelzijn (LID) nam de kat in beslag. De bewoonster was al eerder in beeld vanwege dierenverwaarlozing. Volgens LID-woordvoerder Jelko de Ruijter liggen aan dergelijke situaties vaak uiteenlopende problemen ten grondslag, van gebrek aan kennis tot psychische en financiële moeilijkheden.
De Ruijter vertelde woensdagmiddag in het radioprogramma Beestjes van Radio Aa en Hunze over de zaak in Assen. Inspecteurs waren die middag opnieuw bij de woning geweest. De kat had vermoedelijk al dagen zonder voldoende water opgesloten gezeten. In twee kooien werden bovendien de resten van cavia’s aangetroffen.
De bewoonster is al langer bekend bij de inspectiedienst. Sinds 2024 zijn meerdere dieren bij haar weggehaald, waaronder paarden en pony’s die onder slechte omstandigheden werden gehouden. De kat is op last van het Openbaar Ministerie in beslag genomen en naar een opvanglocatie gebracht. Tegen de vrouw wordt opnieuw proces-verbaal opgemaakt.
Onmacht en onkunde
Volgens De Ruijter is dierenverwaarlozing niet altijd het gevolg van bewuste mishandeling. Hij onderscheidt twee belangrijke oorzaken: onmacht en onkunde. Bij onkunde ontbreekt het eigenaren aan voldoende kennis over de verzorging van hun dieren. Zij realiseren zich bijvoorbeeld niet altijd dat verkeerde voeding schadelijk kan zijn voor de gezondheid van een huisdier.
Bij onmacht spelen vaak persoonlijke omstandigheden een rol. Mensen met psychische problemen kunnen soms niet meer goed voor zichzelf zorgen, laat staan voor hun dieren. Ook financiële problemen kunnen ertoe leiden dat noodzakelijke verzorging of medische behandeling achterwege blijft.
Meer aandacht, meer meldingen
De LID beschikt landelijk over ongeveer 25 inspecteurs. Zij onderzoeken meldingen over onder meer verwaarlozing, slechte huisvesting en dieren die onvoldoende medische zorg krijgen.
Volgens De Ruijter neemt het aantal meldingen over bepaalde vormen van dierenleed vaak toe zodra daar publieke aandacht voor is. Als voorbeeld noemt hij overgewicht bij honden. Nadat hierover voorlichting was gegeven, kwamen er aanzienlijk meer meldingen binnen over honden met ernstig overgewicht.
Ook overgewicht kan volgens de woordvoerder een vorm van dierenmishandeling zijn. Een stijging van het aantal meldingen hoeft echter niet te betekenen dat het probleem daadwerkelijk vaker voorkomt.
Dierenartsen trekken vaker aan de bel
Dierenartsen spelen een belangrijke rol bij het signaleren van dierenverwaarlozing. Volgens cijfers van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde steeg het aantal meldingen vanuit dierenartspraktijken van 100 in 2023 naar 321 in 2025. Dat is ruim een verdrievoudiging.
De Ruijter waardeert het dat dierenartsen melding maken van vermoedelijke misstanden. Dat kan een lastige beslissing zijn, omdat het vaak om hun eigen klanten gaat. Tegelijkertijd wijst hij erop dat het al een belangrijke stap is wanneer een eigenaar met een ziek of verwaarloosd dier naar een dierenarts gaat. Daarmee wordt in ieder geval professionele hulp gezocht.
Controle en maatregelen
Niet iedere vorm van slechte verzorging leidt direct tot ingrijpen. Volgens De Ruijter kijkt de LID niet alleen naar de toestand van het dier, maar ook naar de omstandigheden en de bereidheid van de eigenaar om verbeteringen aan te brengen.
Als voorbeeld noemt hij een kat met vlooien. In eerste instantie kan een eigenaar worden aangesproken op de verzorging en de gelegenheid krijgen het dier te behandelen. Bij een hercontrole wordt gekeken of dat daadwerkelijk is gebeurd. Blijkt de kat nog altijd onder de vlooien te zitten en is inmiddels ook de woning ernstig besmet, dan kunnen verdergaande maatregelen volgen.
Het voorbeeld maakt duidelijk dat onkunde of onmacht een verklaring kan zijn voor onvoldoende verzorging, maar niet betekent dat een eigenaar geen verantwoordelijkheid draagt voor het welzijn van zijn dier.
In ernstige gevallen hoeft de LID een hercontrole niet af te wachten. Dieren kunnen dan direct worden weggehaald, zoals woensdag gebeurde met de uitgedroogde kat in Assen. De LID kan daarnaast proces-verbaal opmaken. Sinds een wetswijziging in 2024 kan de rechter bij ernstige dierenwelzijnsdelicten ook een zelfstandig houdverbod opleggen. In de zwaarste gevallen kan iemand levenslang worden verboden dieren te houden.
Let op signalen
De Ruijter roept mensen op alert te zijn op mogelijke tekenen van dierenverwaarlozing. Een sterk vermagerd dier, een slecht verzorgde vacht, te lange nagels of een zichtbaar slechte lichamelijke conditie kunnen aanwijzingen zijn dat een dier onvoldoende zorg krijgt.
Wie vermoedt dat een dier niet goed wordt verzorgd, kan volgens De Ruijter proberen hierover eerst met de eigenaar in gesprek te gaan, mits de situatie dat toelaat. Soms is iemand zich onvoldoende bewust van de problemen of kan een gesprek helpen om de verzorging te verbeteren. Wanneer overleg niet mogelijk is of geen resultaat oplevert, kan melding worden gedaan via het landelijke meldnummer 144. Bij ernstig of acuut dierenleed is het belangrijk niet af te wachten.
Volgens De Ruijter kunnen situaties die aanvankelijk ernstig lijken, soms alsnog uit het slop getrokken worden.
Wanneer eigenaren de juiste hulp krijgen en de verzorging van hun dieren verbeteren, is herstel mogelijk.