24-12-2025
Traditiegetrouw werden op kerstavond weer kaarsjes en kerststukjes geplaatst bij de oorlogsgraven op de de begraafplaats in Eelde. Gevolgd door de Last Post en twee minuten stilte. Landelijk werden zo minstens 28.000 lichtjes ontstoken ter nagedachtenis aan de mensen die hun leven gaven voor onze vrijheid.
Hoe het begon en waarom…
Vier dagen voor kerstavond 2015 kreeg Dick Jansen uit Burgum het idee om op de oorlogsgraven in zijn woonplaats een lichtje te branden, net zoals dat al 25 jaar gebeurde op de Canadese begraafplaats in Holten. Zijn tweede gedachte was: Waarom kan dat niet in heel Nederland? Hij zette een Facebookactie op met de gedachte dat als vijftien tot twintig mensen dit ook gaan doen is dat mooi. Maar dat liep anders… de actie op de sociale media werd massaal opgepikt en door veel mensen gedeeld. De respons was ongelofelijk, op kerstavond brandden er op meer dan 140 plaatsen in Nederland kaarsjes bij oorlogsgraven. Het was de start van een nieuwe Nederlandse traditie. Ondertussen zijn er overal in het land stichtingen opgericht om met name de grote erevelden met honderden tot duizenden graven van een lichtje te voorzien.
Maar daar bleef het niet bij, dit jaar bestaat het idee dus tien jaar. Er is een mijlpaal gezet in 2024 met 482 locaties, 25.740 graven en 207 monumenten. In 2025 worden die aantallen zeker overtroffen: het aantal kaarsjes zal toenemen tot boven de 26.000 en de monumenten boven de 220. De reden hiervoor is dat met elkaar de 80-jarige vrijheid is gevierd. Hiervoor kwamen vele nabestaanden van gesneuvelde militeren naar Nederland, waaronder vele Canadezen,Engelsen, Schotten, Fransen, Polen, enzovoorts. Velen van hen kwamen voor de eerste keer, om de plek te bezoeken waar hun familielid begraven ligt.
Van te voren is veel mailverkeer geweest met familie die op zoek was naar hun vader, broer en/of oom; soms was er een graf, een plek waar een vliegtuig neergestort is, of waar een gevecht plaatsvond. Gerrit Bruggink heeft deze met hulp van anderen kunnen vinden. Dit waren bijzondere momenten en soms erg emotioneel, maar zij waren allemaal erg dankbaar en er zijn vriendschappen voor het leven ontstaan.
Onderzoek naar bevrijders blijft. Twee jaar geleden is er een onderzoek geweest naar soldaten van de First Nations. Dit waren indianen uit reservaten die ook deel hebben genomen aan de bevrijding van Nederland. Verder moeten de Afro-Canadian/Americans niet vergeten worden die deel uitmaakten van de bevrijders.
Enkele weken geleden werden twee panelen van de ‘Wall of the Missing’ op de Amerikaanse Begraafplaats in Margraten verwijderd. Deze belichtten de bijdrage van zwarte soldaten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze actie gaf wereldwijd ophef, maar de Amerikaanse beheerders verklaarden het als passend bij hun ‘missie’, om een strategische heroriëntatie van de herdenkingsplaats, in lijn met het beleid van de Trump-administratie, door te voeren. Dit tot grote teleurstelling en verbazing bij veel bezoekers en nabestaanden, maar ook internationaal, omdat het de geschiedenis van zwarte helden die vochten voor vrijheid in Europa negeert.
Ga daarom dit jaar voor het eerst een extra kaarsje plaatsen bij de graven van Canadese First Nations met het logo van het Regiment. Als er voldoende middelen zijn zal dit worden uitgebreid in de komende jaren. Het was namelijk jaren niet bekend waar zij waren begraven. Er zit dus meer achter dan alleen het plaatsen van een kaarsje.
Wie een graf of monument weet, waar eigenlijk ook een kaarsje had moeten staan, kan dit via mail: 1st-vicepresident@rcl005.org laten weten aan Gerrit Bruggink. Hij geeft de tip dat alle begraafplaatsen open zijn op kerstdag. “Het is een mooie gelegenheid dit eens te bezoeken met uw opgroeiende kinderen, opdat wij niet zullen vergeten.”
Foto: H, v d Born
