PROVINCIE – In Drenthe wordt wisselend gereageerd op de plannen van het kabinet voor komend jaar. Sommige partijen zien kansen voor investeringen in de economie van Noord-Nederland, terwijl anderen betwijfelen of geplande investeringen wel voldoende zullen zijn. Tegelijk houden ze allemaal een slag om de arm: voor de plannen moeten nog meerderheden gevonden worden in de Tweede Kamer.
De koning benadrukte vandaag in zijn troonrede dat de politiek zich moet richten op het oplossen van problemen en zich niet moet laten leiden door de ophef van de dag. Zo wees hij onder andere op langlopende dossiers, zoals stikstof, migratie en de toekomst van het sociale stelsel.
De pijn bij het stikstofbeleid zal het meest gevoeld worden bij boerengezinnen rondom kwetsbare natuur, zei koning Willem-Alexander. Voor LTO Noord-voorzitter Dirk Bruins is de gepresenteerde miljoenennota zowel optimistisch als pessimistisch stemmend. “De troonrede vond ik positief. Daar werd ik best optimistisch van. Zoals: zoek de verbinding op, boeren verdienen duidelijkheid, doe het verbeteren van de plannen samen met boeren.”
‘Financiële plaatje’
Maar de concrete plannen die in de miljoenennota staan stemmen hem minder positief. “Dan zie ik daar weinig van terug. Ik zie vooral dat het kabinet bezig is met het in orde maken van het financiële plaatje. Daar zie ik dingen in die heel slecht zijn voor de landbouw.”
Zo doelt hij onder meer op de suikertaks. “Dat raakt de suikerbietenteelt. En het lijkt vooral een maatregel om meer belasting te innen, in plaats van voor de gezondheid.”
Het kabinet heeft 20 miljard gereserveerd om het stikstofprobleem op te lossen. 231 miljoen wordt komend jaar vrijgemaakt om boeren te ondersteunen bij het aanpassen van hun bedrijfsvoering. “Dat lijkt heel veel. Maar dat is maar 1 procent van het totaal om om te schakelen en te verduurzamen.” Volgens Bruins moet er meer geld uitgetrokken worden voor boeren om de bedrijfsaanpassingen mogelijk te maken, en die te borgen.
‘Bufferen voor mindere jaren’
Tegelijkertijd is hij blij dat er onderzocht gaat worden wat de fiscale mogelijkheden voor boeren zijn, om geld voor de lange termijn te reserveren. “Zo kunnen boeren en bedrijven beter bufferen voor als er mindere jaren zijn.”
Of de, volgens Bruins, hoopvolle woorden van de koning ook werkelijkheid worden, is voor hem nog de vraag. “Het moet nog omgezet worden naar beleid en we hebben een minderheidskabinet. Ik ben benieuwd hoe dat gaat uitpakken.”
‘Bleef bij algemeenheden’
Die onzekerheid hing ook voor Eric van Oosterhout, vicevoorzitter van de Vereniging van Drentse Gemeenten, boven de troonrede. “Het bleef allemaal bij algemeenheden. Ze moeten allemaal nog meerderheden zoeken. Dit was niet de troonrede van grote plannen, maar van de grote thema’s. Het was met de handrem erop praten: alles wat je te scherp zegt, kan je een meerderheid kosten.”
In de troonrede deed de koning een dringende oproep aan Nederlandse gemeenten om ‘solidair’ te zijn met Ter Apel ‘en al die andere locaties die al veel te lang worden overvraagd’. “Dat was heel subtiel geformuleerd”, vindt Van Oosterhout. “Dames en heren, er ligt een spreidingswet en die moet uitgevoerd worden. Zeg dat nou gewoon.”
‘Geen nieuwe verkiezingen’
Volgens Van Oosterhout moet de komende periode blijken wat er van alle plannen terecht gaat komen. “Dat maakt de komende tijd spannend. Hoe gaat dat uitpakken. Dat kan goed uitpakken, maar ik sluit ook niet uit dat ik een seintje krijg: burgemeester, wilt u nieuwe verkiezingen organiseren?”
Daar zit Van Oosterhout niet op te wachten: “De hoofdlijn is: pak door op de grootste thema’s. Kom tot besluiten. Dan zijn we lang niet met alles tevreden, maar dan kunnen we in ieder geval verder.”
VNO-NCW Noord is blij met de plannen die het kabinet heeft op het gebied van investeringen in de economie en innovatie. “De basis is goed. Er gaat geïnvesteerd worden, er is welwillendheid”, zegt Anna Noorda.
Maar daarmee is het bedrijfsleven er in het Noorden nog niet, benadrukt Noorda. Nu moet het nog omgezet worden naar daden. “Het is zaak om de koe bij de horens te vatten. Wat heeft urgentie, waar liggen de prioriteiten. Maak dat concreet, en maak die keuze met ons. En zorg dat er operationele slagkracht is.”
Wel vindt Noorda dat er te weinig aandacht is voor specifiek het Noorden. “Dat is natuurlijk jammer. Maar er wordt geïnvesteerd, en nu is het zaak om te laten zien wat wij doen met die investeringen.”
‘Nedersaksenlijn is een must’
Dat de Nedersaksenlijn er komt, is dan ook ‘een absolute must’, zegt ze. Hoewel er 5,1 miljard extra vrij is gemaakt voor infrastructuur, waarvan 1,5 miljard naar onderhoud gaat, zijn investeringen beperkt, vanwege tekorten van naar schatting tientallen miljarden euro’s. Of dat ten koste kan gaan van de Nedersaksenlijn? “Dat ligt altijd op de loer, die zorgen zijn er altijd. Maar ik denk dat iedereen dondersgoed begrijpt dat ie er moet komen. Samen gaan we er tegenaan”, aldus Noorda.
Ook Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) ziet kansen om verder te werken aan de economie van de toekomst, meldt de organisatie in een reactie op de kabinetsplannen. Wel mist SNN investeringen in infrastructuur die het Noorden bereikbaar houden.
‘Concrete stappen voor bereikbaarheid Noord-Nederland ontbreken’
“De troonrede benadrukte het belang van goede infrastructuur voor economische groei, maar concrete stappen om de bereikbaarheid van Noord-Nederland te verbeteren, bleven uit. Om woningbouw en economische groei in de regio te stimuleren, zijn investeringen in het vestigingsklimaat van Noord-Nederland onmisbaar.” Hiervoor zijn de Lelylijn, Nedersaksenlijn en verbetering van het bestaande spoor ‘onmisbaar’.
Transport en Logistiek Nederland en Bouwend Nederland Noord vinden dat er te weinig naar infrastructuur gaat. “Er komt wel 1,5 miljard extra, maar bij lange na niet genoeg om alle achterstanden weg te werken. Drenthe en Noord-Nederland komen er zo niet goed vanaf”, zegt Klaas Halma van TLN.”
Recente situaties, zoals we vorige week zagen bij de Hardenbergerbrug in Nijkerk, zullen vaker voor komen, vreest Margreet Wijnstra van Bouwend Nederland Noord. “Het is een van de verkeersaders naar het Noorden. Dat blijft dus, dat wordt niet anders.”
Reactie provincie Drenthe
Los van alle belangenorganisaties, reageert ook de Provincie Drenthe op de Miljoenennota. De provincie benadrukt in een statement kansen voor Drenthe te zien in de troonrede. Wel moet het Rijk concreet maken hoe het in het Noorden wil investeren, vindt de provincie.
Hoewel er meer geld beschikbaar komt voor infrastructuur, baart de de aangekondigde herprioritering van infra-projecten de provincie zorgen. “Wij gaan er vanuit dat de gemaakte afspraken blijven bestaan”, meldt de provincie. Daarbij wijst de provincie op het belang van de Nedersaksenlijn, de Lelylijn en de aanpak van de flessenhals in Meppel.
Eveneens benadrukt Drenthe dat het zich blijft inzetten voor een eigen stikstofaanpak, en noemt het positief dat er “extra geld komt voor boeren rondom kwetsbare natuurgebieden. Daarnaast ziet Drenthe graag dat de rekenkundige ondergrens snel wordt ingevoerd.”
Ook vindt de provincie dat de woningbouwplannen van het kabinet aansluiten op die van Drenthe en hoopt het dat een deel van de investeringen in Defensie in deze provincie worden gestoken.
Aandacht voor cultuur mist het provinciebestuur in de miljoenennota, en de daarbij behorende spreiding van overheidsgeld. “Drenthe krijgt 3 euro per inwoner van het Rijk, terwijl dit in andere provincies oploopt ruim 80 euro. Deze verhouding is onevenredig. We zien graag een eerlijkere regionale spreiding.”
Dit bericht is overgenomen van RTV Drenthe