SMILDE – De gevolgen van de veelbesproken sluiting van het zwembad de Smelte in Smilde zijn voelbaar. Zwem- en poloclub de Spatters verliezen twaalf zwemmers (jong en oud) en de helft (twee uur) aan trainingstijd voor hun poloclub met ongeveer twintig leden. Het resultaat blijft pijnlijk voor de Smildegers. Door het wegvallen van deze voorziening, moeten de inwoners van het dorp op zoek naar alternatieven, maar die zijn er bijna niet in de buurt.
Afstand tot zwembaden uitzonderlijk hoog
De afstand tot voorzieningen in Drenthe is groot ten opzichte van de rest van Nederland. Zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS, 2025) dat de gemiddelde afstand tot een binnenzwembad in onze provincie dubbel zo hoog ligt als in de rest van het land. Uitschieters in de MAAT-regio zijn gemeenten Assen en Aa en Hunze. De gemiddelde afstand in Midden-Drenthe zal na de sluiting van het zwembad in Smilde ook oplopen.
Ook de gemiddelde afstand tot andere belangrijke voorzieningen zoals supermarkten, treinstations en middelbare scholen ligt in onze regio flink hoger dan het landelijke, of zelfs provinciaal gemiddelde. Inwoners van de gemeenten Midden-Drenthe, Tynaarlo en Aa en Hunze moeten gemiddeld twee keer zo ver rijden voor hun boodschappen. Gemeente Assen tipt wel aan het landelijk gemiddelde en zit zelfs onder het provinciaal gemiddelde.
Wat betreft treinstations staat ons gebied, met uitzondering van Assen, er ook niet goed voor. De uitschieter is de gemeente Aa en Hunze. Inwoners moeten gemiddeld bijna dertien kilometer afleggen voor het dichtstbijzijnde treinstation. Middelbare scholieren, wederom met uitzondering van Assen, moeten in ons gebied gemiddeld dubbel zo ver fietsen als leeftijdsgenoten in de rest van het land. Tynaarlo spant de kroon met een gemiddelde afstand van 6,3 kilometer.
144 van de 152 kinderen die zwemles volgden bij zwembad de Smelte in Smilde zijn aangemeld bij zwembad de Peppel in Beilen, vertelt wethouder Ronald Bakker. “Dat is positief te beoordelen”, gaat hij verder. De ouders van deze kinderen moeten nu twee keer per week heen en weer naar Beilen (twintig minuten met de auto) voor de zwemles van hun kind. Voor hen is dat te doen, al is het niet ideaal. Zwembaden in de omgeving, zoals de Peppel in Beilen, de Bonte Wever in Assen en het Molenduinbad in Norg, hebben al een hoge bezetting. Een plekje vinden voor zwemmers uit Smilde gaat in deze baden moeilijk en is in sommige gevallen niet mogelijk.
De lijdende groep
Wie er echt onder lijdt, zijn de ouderen. De zogeheten groep Trimmers van de Spatters die onder begeleiding wekelijks zwemmen, is in zijn geheel gestopt. Ook andere ouderen die naar het zwembad kwamen om ondanks hun beperkingen te kunnen bewegen, hebben nu geen plek meer. “Doordat ze blijven bewegen, blijven ze mobiel en gezond”, vertelt Renate Bijker van Sport Drenthe. Zij houdt zich bezig met onder andere aangepast sporten. “Voor iemand met MS of die chronisch ziek is, is het heel wenselijk om te kunnen bewegen in een warm bad.” Ook kan het wegvallen van deze sportvoorziening gevolgen hebben voor de eenzaamheid van ouderen. “Die hebben hun eigen sociale kring daar opgebouwd. Er is geen vervanging en dat is het probleem.”
De sluiting van het zwembad is ook een klap voor het sociale leven van veel andere Smildegers. “Als we niet met elkaar energie steken in het ontmoeten, dan gebeurt het niet.” Stelt Katrien Eggens, die zich inzet voor de leefbaarheid van kleine dorpen namens de BOKD. Volgens Eggens is het vaak aan de bewoners zelf om fasciliteiten in hun dorp in stand te houden. “Waar ik blij van word, is dat inwoners zich daar ook hard voor maken in Smilde.” Daarmee doelt ze op de betrokkenheid van de Smildegers bij de ontwikkeling van een nieuw plan in samenwerking met de gemeente.
Vijftien minuten extra reistijd
Eén van de inwoners die veel betrokken was bij de aanloop naar de sluiting is Marga Heeres. Na haar maandenlange inzet werd tot haar grote teleurstelling, ondanks alle tegenstand van de Smildegers, vorige maand definitief door de gemeenteraad besloten het Smildense zwembad te sluiten wegens bezuinigingen. Heeres heeft een dochter met het downsyndroom. Omdat ze met haar dochter nergens terecht kon om te sporten, richtte ze zelf een zwemclub voor beperkte kinderen op. Wekelijks kwamen veertien kinderen met hun ouders samen stoom afblazen op de woensdagavond.
De zogeheten Unieke Zwemclub kan nu terecht bij het Molenduinbad in Norg. Op papier gaat de zwemclub achteruit, van wekelijks naar maandelijks, maar in de praktijk is dit een goed alternatief. “Eigenlijk lucht het voor mij persoonlijk wel op dat ik niet wekelijks deze verplichting heb,” vertelt Marga, “iedereen reist nu vijftien minuten langer en dat is best te doen.” Het nieuwe zwembad moet nog wel getest worden op prikkels en toegankelijkheid. Ook het nieuwe tijdstip is even wennen: “Eén iemand gaat waarschijnlijk stoppen doordat ze nog maar zes is en het qua energie niet redt op de vrijdagavond. Verder blijft iedereen doorgaan.”
Er is misschien ook een oplossing voor de ouderen uit het dorp. Zo ziet Sport Drenthe kansen in sportgroepjes voor ouderen en valpreventielessen. “Dat kost minder en is toegankelijker. Sport en preventie hebben aandacht nodig”, zegt Bijker. Wel betreurt ze de verdwijning van steeds meer kleine zwembaden in onze provincie. “Het moet laagdrempelig zijn dat kinderen hun diploma kunnen halen en dat beperkte mensen ook kunnen bewegen. Het wordt steeds lastiger om deze doelgroepen een plekje te kunnen gunnen. Dit is geen uitzondering”, aldus Renate Bijker van Sport Drenthe.