AMEN – Al 35 jaar is Café De Amer in Amen een bijzondere plek voor muziekliefhebbers. Afgelopen september is dit uitgebreid gevierd tijdens het jubileumfeest ‘De Amer bruist al 35 jaar’. Er schuilen een hoop bijzondere verhalen achter het café. Henk van Nieuwpoort kent het café van binnen en buiten en geeft een speciaal inkijkje.
Van boerderij naar muziekcafé
Het verhaal van Café De Amer begint in 1991. De voormalige boerderij, die destijds nog Café Boelens heette, werd overgenomen door Ab Sligter en Ineke Schepers. Het idee was om er een zogenoemd passantencafé van te maken. Ab kreeg echter al snel het idee om concerten te organiseren in de gelagkamer.
Op 20 oktober 1991 vond het eerste concert plaats. De White Mountain Bluegrass Band had de eer om als eerste band op te treden in De Amer. Aanvankelijk lag de nadruk vooral op folk, skiffle en bluegrass, maar het muzikale aanbod breidde zich al snel uit naar andere genres. Het balletje begon te rollen en De Amer groeide uit tot een geliefde plek voor artiesten en muziekliefhebbers.
Dat ‘des Amerse’ gevoel
De sfeer in De Amer geeft al gelijk weg dat dit geen doorsnee café is. Het herkenbare interieur, de parafernalia aan de muren en de kleedjes op tafel zorgen voor een huiselijke sfeer die door de jaren heen vrijwel onveranderd is gebleven. Zelfs na verschillende renovaties is het karakter van het café behouden.
Van Nieuwpoort noemt dat karakter met een eigen woord: ‘des Amers’. Juist dat herkenbare gevoel is volgens hem iets om zuinig op te zijn. Bezoekers weten wat ze kunnen verwachten en komen daar ook voor terug. Het interieur en de sfeer zijn geen toevallige details, maar vormen een belangrijk onderdeel van de identiteit van De Amer.
Hoewel het café gesloten is tijdens het gesprek met Van Nieuwpoort, lopen er regelmatig bezoekers binnen. Een van hen vertelt over de bloeiperiode van De Amer. Zo kwamen regelmatig artiesten die eerder in het Amsterdamse Paradiso hadden opgetreden speciaal naar Amen om ook hier nog een concert te geven.
Optredens op een bijzondere manier
Ook de manier waarop concerten worden georganiseerd, maakt De Amer uniek. Tijdens optredens is het publiek stil, roken is niet toegestaan en de concerten zijn akoestisch. De afstand tussen artiest en publiek is minimaal. Soms lijkt het publiek bijna op schoot bij de muzikant te zitten.
Die intieme setting zorgt voor een bijzondere wisselwerking. Artiesten staan niet op grote afstand van hun publiek, maar maken er als het ware deel van uit. Juist die vrije en persoonlijke sfeer maakt De Amer geliefd bij veel muzikanten. Van Nieuwpoort vertelt over een optreden van Huub van der Lubbe. Halverwege het concert besloot Van der Lubbe om na de pauze verder te spelen in de tuin, onder de schaduw van de bomen. Daar kreeg hij het verzoek om een nummer te spelen voor twee bezoekers die op die dag precies 35 jaar getrouwd waren. Het werd een bijzonder en emotioneel moment, waarbij bij sommigen de tranen over de wangen liepen.
Vernieuwen zonder het karakter te verliezen
Hoewel De Amer veel waarde hecht aan zijn authenticiteit, staat het café niet stil. De coronaperiode vroeg toch om verandering van het café. De intieme concerten binnen bleken in die tijd lastig te organiseren en veel was niet toegestaan. Daarom besloot De Amer om tuinconcerten in het leven te roepen.
Dat bleek een groot succes. De belangstelling was zo groot dat er uiteindelijk een nieuw buitenpodium werd gebouwd. Dit podium is ook een slag groter dan de oorspronkelijke concertzaal. Hierdoor is er ruimte voor grotere groepen artiesten.
Toch is ook op het buitenpodium de typische Amer-sfeer gebleven. Zo is er bijvoorbeeld geen aparte artiesteningang. Muzikanten mengen zich tijdens de pauzes gewoon onder het publiek en zijn ook bij aankomst en vertrek zichtbaar voor de bezoekers. De artiest staat niet op afstand, maar is onderdeel van het geheel. Daarmee blijft de drempel tussen podium en publiek laag, precies zoals De Amer het graag ziet.
De kracht van vrijwilligers
Een belangrijk onderdeel van De Amer is de inzet van vrijwilligers. Het café draait grotendeels op hun enthousiasme en betrokkenheid. Dat is geen overbodige luxe. De concertzaal en de tuin bieden plaats aan een relatief beperkt aantal bezoekers. De opbrengsten zijn daardoor niet hoog. Door zoveel mogelijk met vrijwilligers te werken, kan De Amer de concerten kleinschalig en tegen betaalbare prijzen blijven organiseren.
De betrokkenheid is groot. Sommige vrijwilligers zijn al tientallen jaren verbonden aan het café. Een van hen is zelfs al meer dan dertig jaar actief. Vrijwilligers wisselen elkaar af, maar nieuw bloed blijft welkom.
Al 35 jaar bruisend
Na 35 jaar is Café De Amer veel meer dan alleen een plek waar concerten worden gegeven. Het is een ontmoetingsplek waar artiesten en bezoekers elkaar op een persoonlijke manier vinden. In de loop der jaren is er veranderd en vernieuwd, maar de kern is hetzelfde gebleven. Of het nu gaat om het vertrouwde interieur, de intieme concerten of de grote groep vrijwilligers: alles draagt bij aan dat ene herkenbare gevoel dat Van Nieuwpoort omschrijft als ‘des Amers’.
En misschien is dat wel het geheim van De Amer. Niet proberen om steeds groter of anders te worden, maar vasthouden aan wat het café vanaf het begin bijzonder heeft gemaakt. Al 35 jaar bruist De Amer, en voorlopig lijkt daar nog geen einde aan te komen.