REGIO – Sissende slangen hangen niet alleen in regenwouden of woestijnen rond. Ook in ons eigen Drenthe kronkelen ze door de natuur. Drenthe is een grote hotspot voor de armloze reptielen. Maar volgens het CBS is het aantal slangen sterk afgenomen in de afgelopen twintig jaar.
Met name het aantal gladde slangen maakt een duikvlucht. In heel Nederland is het aantal gladde slangen met ruim 60 procent afgenomen. Het CBS heeft in samenwerking met RAVON, Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland, onderzoek gedaan naar de populatie van reptielen in Nederland. Uit de cijfers van dit onderzoek blijkt dat het niet goed gaat met de meeste reptielen; voornamelijk de inheemse slangen hebben het zwaar te voorduren.
Droger en warmer
De inheemse slangen, zoals de gladde slang en de adder, floreren in een koeler en vochtiger klimaat. Door de stijgende temperaturen hebben deze slangen het een stuk zwaarder. Volgens slangenexpert Dick van Dorp blijven slangen hangen in hun eigen gebied. Als het leefgebied aftakelt, zullen ze dus niet snel vluchten naar een nieuw gebied, maar zien we het direct terug in de keldering van de slangenpopulatie.
Niet alle reptielen gaan gebukt onder de hitte; sommigen profiteren er juist van. De muurhagedis is de afgelopen jaren juist aan het floreren. In de afgelopen dertig jaar is het aantal muurhagedissen vervijfvoudigd.
Met de andere reptielen gaat het langzaam bergafwaarts. Dit heeft, naast de klimaatverandering, te maken met de vermindering van insecten. De meeste Nederlandse hagedissen zijn insecteneters. Maar omdat de insectenpopulatie fors afneemt, hebben ze minder te eten.
Drenthe slangenprovincie
Volgens de verspreidingsatlas komen slangen het meest voor op de Veluwe. Maar buiten de Veluwe om is Drenthe the place to be voor slangenspotten. Volgens slangenexpert Dick van Dorp uit Beilen is Drenthe het ideale leefgebied, omdat de provincie pas laat menselijke inmenging kreeg: “De heide is het ideale leefgebied van de slang. Wij gingen in Drenthe pas in de afgelopen eeuw bebossen. Daarnaast is er weinig ontwatering ten opzichte van andere provincies.”
De slang is een vitaal onderdeel van het Drentse ecosysteem: “De drie Drentse slangen zijn zowel jager als prooi. Als het goed gaat met de slang, is dat een teken dat het goed gaat met alle dieren.” Slangen jagen op insecten; vervolgens zijn slangen een belangrijke voedselbron voor roofvogels. Zo bezoekt de slangenarend iedere zomer de Drentse natuur om te jagen op slangen. Daarmee is de slang een hybride brug tussen rovers en jagers en daarmee belangrijk voor de biodiversiteit.
Als mens kunnen we de slang helpen door de heidegebieden goed met de hand te onderhouden en beschermen, laat Van Dorp weten: “Het bos is ongeschikt voor de Nederlandse slangen. De Drentse heide is het natuurlijke habitat van de slang. De heide is door de mens gekomen en we moeten deze dus ook onderhouden.”