ZUIDLAREN – Dierenartsen hebben tijdens de Zuidlaardermarkt toezicht gehouden op de gezondheid en het welzijn van de aangevoerde paarden en pony’s. Terwijl bij aankomst een eerste controle plaatsvindt, staan later op de dag dierenartsen paraat om in te grijpen bij ziekte, verwondingen of andere problemen. Dierenarts Hessel Nijenhuis, die sinds zijn pensionering op de markt werkzaam is, vertelt dat het dierenwelzijn in de loop der jaren aanzienlijk is verbeterd.
De aanvoer van paarden begint al om middernacht. Vanaf dat moment controleren dierenartsen de dieren bij binnenkomst. Volgens Nijenhuis gaat het om een globale klinische beoordeling, waarbij vooral wordt gekeken naar zichtbare afwijkingen, kreupelheid en mogelijke verschijnselen van besmettelijke ziekten.
Later op de dag nemen andere dierenartsen het toezicht over. Nijenhuis was dinsdagmiddag samen met collega Sander Vantomme aanwezig om bij calamiteiten in actie te komen. „Als een paard niet goed wordt, koliek krijgt, niet meer overeind komt of buikpijn heeft, dan worden wij erbij gehaald.”
Oude pony apart gezet
Tijdens zijn dienst werd Nijenhuis onder meer opgeroepen voor een oude pony die nauwelijks meer op zijn benen kon staan. Volgens de dierenarts was sprake van ouderdom en ernstige slijtage. Vanuit het oogpunt van dierenwelzijn werd besloten het dier apart te zetten. Op de markt zijn daarvoor afgeschermde plekken beschikbaar, waar de dieren hooi en water krijgen.
Het afzonderen van een dier kan volgens Nijenhuis ook rust brengen, zowel voor het paard als voor de omgeving.
Bezoekers helpen bij toezicht
Niet alleen de dierenartsen houden de paarden in de gaten. Ook stewards van de marktorganisatie lopen rond om mogelijke problemen te signaleren. Bezoekers kunnen bij hen melding maken wanneer zij zich zorgen maken over een dier.
Zo komt het voor dat mensen zich afvragen of een liggend paard wel gezond is. Volgens Nijenhuis hoeft er niet altijd iets aan de hand te zijn. Vooral jonge paarden kunnen vermoeid raken doordat ze lange tijd op de markt staan.
Wanneer er een melding binnenkomt, gaan de dierenartsen kijken. „Dan controleren we het dier, nemen eventueel de temperatuur op en luisteren naar de longen. Is er iets aan de hand, dan ondernemen we actie.”
Chip en paspoort verplicht
Naast de gezondheidscontroles speelt ook de identificatie van paarden een belangrijke rol. De dieren moeten beschikken over een chip en een paardenpaspoort.
Tijdens het interview werd bij een jong veulen de chip uitgelezen. De transponder bevat een uniek identificatienummer waarmee het dier kan worden herkend en de bijbehorende gegevens kunnen worden gecontroleerd.
Ook bij het verlaten van het marktterrein worden paarden geregistreerd. Volgens Nijenhuis houdt de organisatie op die manier zicht op de aan- en afvoer van dieren. Voor paarden die naar het buitenland gaan, gelden aanvullende voorschriften. Nijenhuis verwijst daarvoor naar de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die toeziet op de regels rond diergezondheid en export.
Dierenwelzijn verbeterd
De Zuidlaardermarkt kent een lange geschiedenis. Nijenhuis beschouwt de paardenmarkt als een traditie die inmiddels onderdeel is geworden van het cultureel erfgoed.
Volgens hem is er de afgelopen jaren veel veranderd op het gebied van dierenwelzijn. Kritiek en aandringen van dierenwelzijnsorganisaties hebben daar volgens de dierenarts aan bijgedragen.
Ook de marktorganisatie spant zich volgens hem in om het toezicht en de omstandigheden voor de dieren zo goed mogelijk te regelen.
Lang verblijf op de markt
Ondanks de verbeteringen ziet Nijenhuis ook aandachtspunten. Sommige paarden worden al kort na middernacht aangevoerd en staan daardoor vele uren op de markt. Volgens de dierenarts kan dat behoorlijk vermoeiend zijn. Vooral jonge paarden en veulens hebben daar last van. „Je ziet dat de jonge paarden, de veulens, dan gaan liggen”, vertelt hij.
Een liggend veulen hoeft overigens niet te betekenen dat er iets mis is. Wanneer bezoekers zich zorgen maken, controleren de dierenartsen het dier om vast te stellen of er sprake is van vermoeidheid of een gezondheidsprobleem.
Voorzichtig met aaien
De dierenarts waarschuwt bezoekers bovendien om voorzichtig te zijn bij het benaderen van paarden en pony’s. Vooral kinderen willen de dieren graag aanraken, maar niet ieder paard stelt dat op prijs. Een dier kan onverwacht bijten, happen of trappen. Nijenhuis benadrukt daarom dat ouders hun kinderen goed in de gaten moeten houden wanneer zij tussen de paarden lopen.
Met de combinatie van controles bij binnenkomst, toezicht door stewards en de aanwezigheid van dierenartsen gedurende de dag probeert de organisatie gezondheidsproblemen tijdig te signaleren en waar nodig in te grijpen.
Toezicht nodig
Hoewel het dierenwelzijn op de Zuidlaardermarkt volgens Nijenhuis de afgelopen jaren aanzienlijk is verbeterd, blijft toezicht noodzakelijk. De lange verblijfsduur van sommige paarden en de risico’s van een drukbezochte markt vragen ook in de toekomst om aandacht.