ZUIDLAREN – Deze dagen staat Zuidlaren helemaal in het teken van de grote veemarkt op 20 oktober. Die dag draait helemaal om paarden, bezoekers van de Zuidlaardernacht hebben andere prioriteiten. Duizenden bezoekers komen op vooravond van de paardenmarkt op de kermis af en zetten het dorp op zijn kop. Uiteraard gaat dit gepaard met liters vloeibare gezelligheid, die de bezoekers vervolgens weer moeten lozen.
Voor de mannen geen probleem, die kunnen terecht bij ‘plaskruizen’ of in geval van nood bij een van de vele bomen die de brink rijk is. Voor vrouwelijke bezoekers werkt het niet zo. Er worden wel dixi-toiletten neergezet, maar om deze te gebruiken moet de portemonnee worden getrokken. Gemeente Tynaarlo plaatst deze toiletten, daarnaast regelen sommige horecazaken hun eigen toiletfaciliteiten. Eén toiletbezoek kost 50 cent, voor drie euro kan je onbeperkt van het plashok gebruikmaken.
Die kosten zijn volgens de gemeente te verantwoorden. Ze vereisen namelijk meer onderhoud dan de plastic pisbakken waar mannen terecht kunnen. “Er is altijd een rol wc-papier aanwezig en de dixi wordt schoongehouden. Daardoor liggen de kosten wat hoger”, legt de gemeente uit. Dit voelt wat ironisch, komend van een gemeente die inclusie hoog in het vaandel heeft staan. Sterker nog, in 2024 is een visie op inclusie vastgesteld door de gemeenteraad. De ronkende titel van de visie is: ‘Een inclusieve samenleving wil zeggen dat iedereen mee kan doen’. In het geval van toiletbezoek op de Zuidlaardermarkt klopt dit, alleen moet de ene helft van de samenleving wel extra betalen om deel te nemen.
Plasbelasting voor vrouwen
Vrouwen die op de Zuidlaardernacht de bloemetjes buiten willen zetten moeten dus betalen. De mobiele toilethuisjes zijn al vroeg in de avond niet zo fris meer. Dit merkt Dewi Scholte uit Annen elk jaar opnieuw. Met haar vriendinnen bezoekt ze steevast de grootste feestavond van Zuidlaren, over de staat van de wc-faciliteiten heeft ze geen goed woord over. “Er staan altijd superlange rijen, bovendien zijn de wc’s echt onhygiënisch. Je moet gaan zitten op een vieze bril en je broek laten zakken op een smerige vloer, die bezaaid ligt met nat wc-papier en smurrie.”
Scholte bekend dat zij en haar vriendinnen daarom soms, net als de mannen, op zoek gaan naar manieren om de opgedrongen kosten te omzeilen. “Je moet kiezen: betalen om met je billen op een vieze bril te zitten, of je zoekt een openbare plek waar je je behoefte kan doen.” Bij Dewi en haar vriendinnen is achter de bibliotheek een geliefde optie. Naarmate de avond vordert neemt de gêne steeds verder af. “Wanneer je meer drinkt wordt het steeds minder ongemakkelijk. Je gaat gewoon met een paar vriendinnen, eentje kan dan op wacht staan terwijl de rest doen wat ze moeten doen”, licht ze toe. Zo wordt de kloof tussen de seksen overbrugt en staat of zit iedereen buiten te pissen. Wellicht dat al het toiletbezoek gratis maken een frisser alternatief is.