Achtergrond & Opinie:
Het was – vermoed ik – best wel een uitdaging voor Jetta Klijnsma. Zij nam 28 november 2025 afscheid als Commissaris van de Koning in de Provincie Drenthe.
Natúúrlijk wist zij dat de medewerkers van de Provincie Drenthe een groots afscheid organiseerden maar voor iemand die altijd de regie strak in handen heeft en nu van niets wist? Tsja …
Haar afscheid bestond uit twee delen. Het eerste gedeelte – alleen voor genodigden – werd gehouden in de anders zo fel verlichte Statenzaal. Nu was die omgetoverd tot een intieme setting met sfeerverlichting en blazende rookmachines.
Tekst & Foto’s: Cees van der Boom – (Streek)Omroep MAAT
Het tweede deel bestond uit een openbare receptie in de hal van het Provinciehuis.
Cultureel programma met vele sprekers
Niets dan lovende woorden van de sprekers voor Jetta Klijnsma als persoon én als bestuurder.
“Je zocht altijd naar de mens achter de mens.”
en
“Je zocht altijd naar de verbinding.”
Sprekers
Sprekers waren Jan Brouwer, Statenlid Provincie Drenthe, Gert-Jan Schuinder, Gedeputeerde Provincie Drenthe, René Paas, Commissaris van de Koning in de Provincie Groningen, Marco Out, Burgemeester van Assen, Tommy Wieringa, Nederlands schrijver en auteur en Frank Rijkaart, Demissionair Minister van Binnenlandse Zake n en Koninkrijksrelaties van Nederland.
René Paas
Op de hem kenmerkende wijze sprak René Paas vol lof en humor Jetta Klijnsma toe.
“De Kring van commissarissen van de Koning is een bijzonder gezelschap. Ik kan dat weten. Want ik kom er al lang. Als doyen, de langstzittende commissaris, heb ik mijn collega’s allemaal zien komen en ruimschoots kunnen observeren.”
“Ik ben tot de conclusie gekomen,” zo vervolgde hij, “dat elke provincie de commissaris krijgt die bij haar past. Mijn collega’s zijn heel verschillende personen. Bourgondisch. Welbespraakt. Bedachtzaam. Al dan niet te temmen in een vergadering. Zo verschillend als de twaalf provincies waarin we zijn benoemd. In dat bonte palet vertegenwoordigde Jetta de afgelopen acht jaar de provincie Drenthe.”
Een andere opmerking van René: “Waar je ook bent en in welk gezelschap je ook bent, Jetta wordt door haar kenmerkende loopje áltijd herkend!”
Marco Out
Marco Out sprak haar eveneens met veel humor toe. Hij benoemde – en toonde dat aan met een foto – dat hij eerder een ‘Jetta’ als auto in bezit had.
Hij roemde de samenwerking, onder meer in de strijd om het behoud van de Johan Willem Friso Kazerne voor Assen.
Hij maakte ook een vergelijking met Paleis Soestdijk en het Provinciehuis in Drenthe. “Als ik langs Paleis Soestdijk reed en ik de Koninklijke standaard zag, dan wist ik dat de Koning er was. Als je bij het Provinciehuis komt en ik de driewielfiets voor de ingang zag, dan wist ik dat Jetta er is.” (vrije weergave – CvdB).
In de periode dat Jetta revalideerde in Beatrixoord – het revalidatiecentrum van UMCG in Haren – bezocht Marco haar als Sinterklaas en gaf haar met een zware stem een chocolade letter.
Dat was voor hem dan ook de reden om ‘op te komen’ als spreker met de zak van Sinterklaas. Na zijn toespraak hintte hij op hun gemeenschappelijke hobby: het fietsen. Uit de zak van Sinterklaas haalde hij vervolgens een enorm voorwerp, namelijk een straatnaambord.
Het fietspad langs het oefenterrein van Defensie, dat nu de Paaskamp heet, is een plek waar Jetta met grote regelmaat fietst. Dat fietspad is vanaf nu hernoemd in het ‘Commissaris Klijnsmapad’
Hij voegde daar direct aan toe dat hij liever wilde dat de benaming Commissaris Jetta Klijnsmapad zou heten, maar volgens de huidige richtlijnen en de NEN-normen is dat niet toegestaan.
Wel voegde hij daar direct aan toe dat wat hem betreft er een tweede regel aan het bord wordt toegevoegd waarop dat direct duidelijk wordt gemaakt.
Tommy Wieringa
Schrijver en auteur Tommy Wieringa sprak Jetta toe. Hij woonde vanaf zijn pubertijd in Diever en speelde rugby in Dwingeloo.
De medewerkers die het culturele programma organiseerden wisten van de grote voorliefde van Jetta voor de boeken van Tommy. Tijdens haar revalidatie (zij werkte tussen de revalidatie-oefeningen ‘gewoon’ telefonisch door – CvdB) las zij met groot plezier het boek ‘Joe Speedboot.’
De schrijver memoreerde dat er niet écht een grootse Drentse roman is en dat hij de komende jaren, al speurend vanuit zijn camper, research (deed en) zal doen. Vervolgens zegde hij toe dat hij zijn volgende roman, dé enige en echte Drentse roman, zal opdragen aan Jetta Klijnsma. “Het is maar dat u het weet, want je moet altijd voorzichtig zijn.”
Hij memoreerde ook dat hij altijd als hij in Drenthe is, zijn notitieboekje bij zich heeft want de meest geweldige uitspraken vind je in Drenthe.
Frank Rijkaart
Demissionair Minister Frank Rijkaart had ook niets dan lovende woorden.
Naast een ‘borrelpakket voor twee’ had hij ook een bijzondere verrassing voor Jetta. “Het heeft Zijne Koninklijke Hoogheid Koning Willem-Alexander behaagd om u te bevorderen tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau.”
Op het moment dat Frank haar de versierselen opspeldde, riep Jetta direct haar man, Ard van Rijn, op het podium. “Dit is natuurlijk een lintje van twee!”
Jetta Klijnsma pakte de regie weer terug
Ik had niets anders verwacht. Na afloop van het tot dan toe strikt geheim gehouden programma met culturele omlijstingen, pakte Jetta de regie weer terug. Ferm en op de haar kenmerkende wijze.
Misschien wel de grootste uitsmijter: “Ik ben hier heel blij mee (het gaat over de bevordering van Ridder in de Orde van Oranje-Nassau tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau – CvdB). Ik was namelijk al Ridder, maar ik kan natuurlijk niet op een paard.”
Ze droeg direct ook de onderscheiding op aan haar man Ard van Rijn: “Zonder Ard was dit allemaal nooit gebeurd.”
Culturele bijdragen
Jetta is een echte liefhebber van cultuur. Het is daarom ook dat er geweldige optredens waren van Isa Zwart uit Emmen, die het lijflied van Jetta tot uitvoering bracht: ‘Zing, vecht, huil, bid, werk en bewonder’ van Ramses Shaffy en ‘Hier kom ik weg’ van Daniël Lohues.
Ook was er een optreden van de Haagse Dutch Don’t Dance Division – haar ‘eigen danscluppie’ – met muzikale begeleiding en ondersteuning van een kwintet van de Koninklijke Militaire Kapel Johan Willem Friso. Die kapel mocht natuurlijk niet ontbreken bij dit bijzondere afscheid.
Deel twee
Het tweede deel was de afscheidsreceptie voor alle bezoekers die zich hadden aangemeld. Dat vond plaats in de centrale hal van het Provinciehuis.
Slotbeschouwing
Tsja … Het afscheid van Jetta Klijnsma als Commissaris van de Koning is nu definitief. Maar ik ben er van overtuigd dat we haar in allerlei hoedanigheden terugzien. In de eerste plaats als mens …
© Cees van der Boom – (Streek)Omroep MAAT
